Terwijl er op de akker in Maastricht hard gewerkt wordt, ben ik de komende twee weken nog in Japan. Ik woon nu al anderhalve maand in een rustige buitenwijk van Tokio. De reden dat ik hier ben, is dat ik onderzoek doe voor mijn kunstenaarspraktijk. Naast mijn werk op de akker ben ik namelijk ook kunstenaar. Mijn kunst draait vooral om de relatie tussen mens en landschap. Hier in Tokio richt mijn onderzoek zich op het waternetwerk en hoe dit door de geschiedenis heen is veranderd. Vorig jaar heb ik een kunstwerk gemaakt over de transformatie van het waternetwerk van Utrecht van 5500 v.Chr. tot nu.
Net als in Nederland heeft Japan het waternetwerk ingrijpend aangepast om overstromingen te beheersen en de watervoorziening te garanderen. Rivieren zijn gekanaliseerd en voorzien van dammen en sluizen om de waterstanden te reguleren. Daarnaast heeft Tokio een van de grootste ondergrondse waterbeheersystemen ter wereld: het G-Cans-project, een gigantisch netwerk van tunnels en reservoirs dat overtollig regen- en rivierwater opvangt om overstromingen te voorkomen. Drinkwater wordt aangevoerd via grote dammen en geavanceerde zuiveringsinstallaties, terwijl afvalwater wordt verwerkt in efficiënte rioleringssystemen. Deze infrastructuur beschermt de miljoenen inwoners van Tokio tegen zowel overstromingen als waterschaarste. Toch heeft deze beheersing van het waternetwerk ook nadelen. Natuurlijke waterstromen zijn verstoord, wat kan leiden tot ecologische problemen. Door de kanalisatie van rivieren en de bouw van dammen en sluizen wordt de natuurlijke stroming van het water beperkt, waardoor ecosystemen die hiervan afhankelijk zijn onder druk komen te staan. Dit kan leiden tot een afname van biodiversiteit en veranderingen in de waterkwaliteit.
De menselijke ingrepen in het landschap zijn duidelijk zichtbaar op oude en nieuwe kaarten van Tokio. Ik heb verschillende van deze kaarten verzameld en werk momenteel aan een systeem om ze inzichtelijk te maken. Zo kan ik de veranderingen in een kunstwerk visualiseren. Op 8 maart geef ik een presentatie in Tokio, waarin ik meer vertel over mijn werk en de publicatie die ik hier heb ontwikkeld.
Naast mijn kunstonderzoek ben ik ook nieuwsgierig naar biologische boerderijen in Japan. Zo kwam ik terecht bij een bijzondere boerderij: Sho Farm. Hier heb ik geholpen met het planten van bieten en sla. De boerderij werkt zonder tractors en bewerkt bijna alles met de hand. Ze hebben een groot varken en veertig kippen en voorzien zo’n 200 mensen van groenten, fruit en eieren. Ze maken pakketten die ze bij klanten bezorgen en hebben daarnaast een klein winkeltje. Net als bij Akkerwikke werken ze met enthousiaste vrijwilligers, en er zijn vaak WWOOF’ers die een periode op de boerderij wonen en werken.
Sho Farm overweegt momenteel om een zelfoogsttuin te starten – iets wat in Japan nog nauwelijks op grote schaal voorkomt. Ze hadden hier veel vragen over, en ik hoop dat ik ze met mijn kennis verder heb kunnen helpen om dit in de toekomst te realiseren.
Ik kijk ernaar uit om over twee weken weer aan de slag te gaan bij Akkerwikke!
